Choć obecnie epitafium jest coraz rzadziej spotykane, to warto dowiedzieć się, skąd pochodzi ten element sztuki nagrobnej. Mało osób wie, że już kilka wieków przed Chrystusem starożytni chwalili zasługi swoich zmarłych w napisach umieszczanych na ich nagrobkach.
Gdzie powstało epitafium?
Epitafium wywodzi się ze Starożytnej Grecji. To tam powstał zwyczaj tworzenia opisów osoby zmarłej w samych superlatywach. Często nie wspominano wprost o śmierci i stosowano różne jej metafory takie jak cel podróży czy sen. Chwalono wielkich wojowników, zmarłe dzieci, a nawet zwierzęta. Epitafium to nie tylko wiersz, ale również płaskorzeźba albo tablica nagrobna alegorycznie przedstawiająca życie zmarłego.
Druga strona epitafium
Właściwie równocześnie jak poważne i patetyczne epitafia, powstawały te zabawne i ocierające się o czarny humor. Temat nieuchronności śmierci w starożytności często oswajano poprzez żartobliwe podejście do niej. Temu właśnie miały służyć utwory i płaskorzeźby, które miały oddziaływać na widza zadziornie i lekko prowokująco. Najbardziej znane epitafia w Polskiej literaturze tworzył w renesansie Jan Kochanowski. Oprócz niego również – w baroku – Daniel Naborowski. Bardziej współczesnymi pisarzami, którzy tworzyli tego typu utwory byli Miron Białoszewski, Wanda Chotomska i Wisława Szymborska.
Współczesne epitafia
Słowo „epitafium” pojawia się czasem w utworach muzycznych, co oznacza, że określenie to jest stale w użyciu. Jeśli chodzi o sztukę nagrobną, to niektóre elementy wciąż są w niej obecne. W dalszym ciągu umieszcza się cytaty na płycie nagrobnej, które mówią o życiu zmarłego, wzywają do modlitwy za jego duszę, albo mówią o ulotności życia ludzkiego. Również płaskorzeźby z twarzą zmarłego są obecne na wielu grobowcach – specjalne techniki pozwalają firmom kamieniarskim wyryć w granicie dowolny kształt. Jeśli chcemy wybrać napis albo cytat na nagrobek, warto rozważyć jaki typ liter będzie bardziej dopasowany do całości. Można zlecić, żeby pracownicy firmy kamieniarskiej wyryli napis i pomalowali litery srebrzanką – specjalnie przeznaczoną do tego celu farbą. Drugim rozwiązaniem, które będzie prezentować się dużo bardziej efektownie, jest wykonanie napisu z metalowych liter. Odlewnictwem akcesoriów nagrobkowych zajmuje się firma Rodlew QMD i może ona sporządzić za zamówienie epitafium lub cytat nagrobny z liter ze stali nierdzewnej. W przeciwieństwie do tych wyrytych i zdobionych srebrzanką nie niszczą się one tak łatwo i nie tracą swojego blasku.
